Park Cegielnia w Żorach to miejsce, które udowadnia, że postindustrialne tereny można przekształcić w coś naprawdę wartościowego. Tam gdzie do początku lat 90. XX wieku produkowała cegłę miejska cegielnia, dziś rozciąga się 7-hektarowa zielona przestrzeń z prawdziwym bogactwem atrakcji dla każdego. Bezpłatny dostęp, dobra infrastruktura i położenie w centrum miasta sprawiają, że to jeden z najchętniej odwiedzanych punktów w mieście.
Co wyróżnia to miejsce? Przede wszystkim różnorodność. Nie trzeba wybierać między relaksem a aktywnością – tutaj spokojnie można połączyć jedno z drugim podczas jednego popołudnia.
- kilometrowy tor rolkowy
- bezpłatna siłownia plenerowa
- skatepark dla młodzieży
- malownicze oczka wodne
- idealne miejsce na relaks i aktywność
Od wyrobiska do parku – historia miejsca
Historia tego terenu nie jest szczególnie malownicza, ale pokazuje ciekawy proces rekultywacji. Do początku lat 90. funkcjonowało tu wyrobisko miejskiej cegielni – typowy zakład przemysłowy z charakterystycznymi budynkami produkcyjnymi. W 1993 roku budynki rozebrano, a głęboki dół po wyrobiskach popiaskowych zasypano skałą płoną z kopalni Krupiński w Suszcu.
Rekultywacja trwała kilka lat. Dziś trudno uwierzyć, patrząc na zadbaną zieleń i spokojne oczka wodne, że jeszcze trzy dekady temu był to przemysłowy teren produkcyjny. Park znajduje się w sporej niecce między ulicami Folwarecką a Wodzisławską, co daje mu naturalną osłonę przed hałasem miasta.
Park Cegielnia zwyciężył w internetowym głosowaniu na Najlepszą Przestrzeń Publiczną Województwa Śląskiego 2016. Żorska siłownia plenerowa otrzymała podobne wyróżnienie już w 2011 roku – Żory należały wówczas do prekursorów w tworzeniu bezpłatnych miejsc do ćwiczeń na wolnym powietrzu.
Co można robić w Parku Cegielnia
Zacznijmy od tego, co przyciąga najwięcej osób – kilometrowy tor rolkowy, który okala cały teren parku. Można go pokonać w dwóch wariantach: łatwiejszym lub trudniejszym, w zależności od umiejętności. Trasa sprawdza się nie tylko na rolkach czy wrotkach, ale też do spacerów z kijkami nordic walking czy zwykłego joggingu. Przy pobliskiej hali MOSiR działa wypożyczalnia sprzętu rolkarskiego, więc nie trzeba mieć własnego wyposażenia.
Skatepark to kolejna atrakcja, która przyciąga młodszych użytkowników. Jest tu też street workout park z sześcioma drążkami do podciągania, pięcioma poręczami równoległymi, drabinkami o różnych wysokościach i długościach oraz skośną ławką do brzuszków. Nawierzchnia z perforowanych mat gumowych zwiększa bezpieczeństwo podczas ćwiczeń.
Siłownia plenerowa zasługuje na osobną wzmiankę. Kilkadziesiąt różnorodnych urządzeń ustawionych w logicznej kolejności – od rozgrzewki po coraz trudniejsze ćwiczenia. Każdy przyrząd ma opis z informacją, do czego służy i jakie partie mięśni wzmacnia. Są tu koła taichi, narciarze/surferzy, stepy, ławeczki do brzuszków. Wszystko dostępne bezpłatnie przez całą dobę, a oświetlenie pozwala ćwiczyć nawet po zmroku.
Atrakcje dla dzieci i rodzin
Rodziny z dziećmi znajdą tu sporo miejsca na zabawę. Nowoczesny plac zabaw z bezpieczną nawierzchnią to podstawa, ale jest też park linowy o powierzchni 400 metrów kwadratowych, przeznaczony dla dzieci i młodzieży od 5 do 14 lat. To świetna okazja, żeby sprawdzić sprawność fizyczną i poczuć nieco adrenaliny.
Miasteczko ruchu drogowego to z kolei edukacyjna atrakcja – dzieci mogą poznać zasady ruchu drogowego w praktyce, jeżdżąc po mini-uliczkach z rondem, sygnalizacją świetlną i progami zwalniającymi. Dla najmłodszych to często pierwsza okazja, żeby poczuć się jak prawdziwy uczestnik ruchu.
W parku znajduje się też zielony labirynt – prosta, ale wciągająca zabawa dla całej rodziny. Niedaleko niego stanęła tężnia solankowa – okrągła konstrukcja o średnicy 30 metrów i wysokości 7 metrów. Inwestycja kosztowała ponad 5 milionów złotych i powstała z okazji 750-lecia Żor.
Dla miłośników spokoju i zieleni
Nie wszystko w Parku Cegielnia kręci się wokół aktywności. Urządzone alejki prowadzą wokół dwóch oczek wodnych, gdzie można po prostu spacerować i odpocząć w otoczeniu zieleni. Otwarte przestrzenie trawiaste zapraszają na piknik – wystarczy przynieść koc i coś do jedzenia.
Jest też wybieg dla psów, więc właściciele czworonogów mogą spokojnie wypuścić pupili bez smyczy. To szczegół, który doceni każdy posiadacz psa.
Imprezy i wydarzenia w parku
W sezonie letnim Park Cegielnia zamienia się w scenę dla większych wydarzeń. Przystanek Żory to coroczny festiwal muzyki rockowej, który przyciąga fanów mocniejszych brzmień – w poprzednich latach występowali tu Pudelsi, Dezerter, Zenek Kupatasa czy De Łindows. Atmosfera przypomina nieco słynny Przystanek Woodstock, z biwakowym klimatem i wspólną zabawą.
Organizowany jest też Festiwal Górnej Odry oraz różne koncerty lokalnych zespołów. Otwarte przestrzenie parku świetnie nadają się do inscenizacji historycznych i innych imprez masowych.
Żory mogą poszczycić się tym, że tworząc siłownię plenerową w Parku Cegielnia należały do prekursorów w udostępnianiu mieszkańcom bezpłatnych miejsc do ćwiczeń na wolnym powietrzu w Polsce.
Dla kogo jest Park Cegielnia
To miejsce działa na wielu poziomach. Rodziny z małymi dziećmi znajdą tu place zabaw i bezpieczne przestrzenie do biegania. Nastolatki – skatepark i street workout. Miłośnicy sportu – tor do biegania, siłownię i park linowy. Seniorzy – spokojne alejki, ławki i tężnię solankową.
Warto przyjechać też z perspektywy turystycznej – to dobry przykład udanej rekultywacji terenu poprzemysłowego. Park pokazuje, jak można sensownie zagospodarować przestrzeń miejską, tworząc miejsce dostępne dla wszystkich grup społecznych bez względu na zasobność portfela.
Informacje praktyczne – godziny, ceny, dojazd
Dostęp do parku jest całkowicie bezpłatny i możliwy 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Wszystkie atrakcje – siłownia, plac zabaw, tor rolkowy, skatepark – działają na zasadzie wolnego dostępu. Oświetlenie terenu pozwala korzystać z parku także po zmroku.
Lokalizacja: Park znajduje się przy ulicy Folwareckiej i Wodzisławskiej w Żorach, około 1,5 km od rynku. Z centrum miasta można dojechać samochodem w niecałe 5 minut – wystarczy jechać ulicą Dolne Przedmieście, następnie Wodociągową, aż do Folwareckiej. Parking przy parku jest bezpłatny – dostępne są dwa duże parkingi.
Komunikacja miejska: Z centrum kursują linie miejskie, które zatrzymują się na przystanku Folwarecka/Cegielnia. Stamtąd kilka minut spacerem do wejścia. W Żorach funkcjonuje bezpłatna komunikacja miejska, co ułatwia dojazd.
Ile czasu przeznaczyć: Zależy od planów. Spokojny spacer z dziećmi to minimum 1-2 godziny. Jeśli ktoś chce skorzystać z większości atrakcji – potrenować, pojeździć na rolkach, pozwiedzać z dziećmi – warto zarezerwować pół dnia.
Infrastruktura: Na terenie parku znajdują się toalety. Działa mała kawiarenka z lodami, drinkami i kawą oraz foodtrucki oferujące tosty i inne przekąski. W sezonie letnim gastronomia jest bardziej dostępna.
Wypożyczalnia: Sprzęt rolkarski można wypożyczyć w hali MOSiR, która sąsiaduje z parkiem.
Park Cegielnia to miejsce, które sprawdzi się o każdej porze roku, choć oczywiście latem oferuje najwięcej możliwości. Warto zajrzeć, zwłaszcza jeśli szukacie w okolicy miejsca na aktywny wypoczynek bez wydawania pieniędzy.